U toku postupak stavljanja pod zaštitu dva nova područja u Beogradu

Sekretarijat za zaštitu životne sredine najavio je da je u toku postupak stavljanja pod zaštitu dva nova područja u Beogradu, predela izuzetnih odlika „Ada Ciganlija” i zaštićenog staništa „Zimovalište malog vranca”. Takođe, Sekretarijat je započeo i proceduru stavljanja pod zaštitu predela izuzetnih odlika „Forland leve obale Dunava kod Beograda”, tako da je predmet dostavljen nadležnom ministarstvu na dalje odlučivanje. Izrađen je i projekat valorizacije veštačkog jezera Bela reka, a trenutno je u izradi valorizacija predela Šuplja stena i Stepin lug, dok je za 2023. godinu planirana izrada valorizacije Gročanske ade.

Sekretarijat za zaštitu životne sredine teži da i budućnosti nastavi sa zaštitom prirodnih dobara, ne ugrožavajući razvoj grada Beograda. Jedan od osnovnih ciljeva ovog sekretarijata jeste povećanje procenta površina koje imaju status zaštićenih područja na teritoriji grada. Od ukupne površine grada Beograda, zelene površine zauzimaju 31 odsto, od toga šume 16, a javne zelene površine 15 procenata. 

Zaštićena područja na teritoriji grada Beograda obuhvataju 1,89 odsto površine ukupne teritorije grada, dok je u planu da se u naredne dve godine procenat zaštićenih područja poveća na 2,54 odsto, navedeno je u saopštenju. 

Zakonom o zaštiti prirode propisana je procedura proglašenja zaštite. Da bi neko područje dobilo status zaštićenog područja, mora imati izraženu geološku, biološku, ekosistemsku i/ili predeonu raznovrsnost, da je značajno kao stanište vrsta ptica i drugih značajnih migratornih vrsta u skladu sa međunarodnim propisima. Prvi korak je podnošenje inicijative za proglašenje zaštićenog područja Zavodu za zaštitu prirode Srbije, koji izrađuje studiju zaštite kojom se utvrđuju vrednosti područja koje se predlaže za zaštitu, kao i način upravljanja područjem. Postupak je pokrenut kada Zavod dostavi studiju zaštite nadležnom ministarstvu i obavesti javnost o postupku pokretanja zaštite prirodnog područja. Studija zaštite dostavlja se Sekretarijatu za zaštitu životne sredine, kao nadležnom organu za zaštićena područja III kategorije, koji izrađuje predlog akta o proglašenju zaštićenog područja i o tome obaveštava javnost, obezbeđuje javni uvid i organizuje javnu raspravu.

Studija zaštite sadrži sve podatke koji se odnose na samo područje i sve elemente koji su definisani zakonom, te predstavlja osnov za izradu predloga akta o proglašenju. Nakon završenog javnog uvida i javne rasprave, predlog akta o proglašenju dostavlja se nadležnom ministarstvu radi dobijanja potrebnih saglasnosti. Odluku o proglašenju donosi Skupština Grada Beograda. 

Proglašenjem zaštite unapređuje se svaki predeo na više načina. Zaštitom se ostvaruje veća odgovornost kako upravljača tako i korisnika, primenom mera ograničenja i zabrana ostvaruje se konkretna zaštita postojeće površine, zabranjuju se sve aktivnosti koje bi mogle da imaju negativan uticaj na područje, realizuju se nove aktivnosti i programi kojima se čuvaju i unapređuju svi prirodni činioci i ostvaruje bolja zaštita biljnih i životinjskih vrsta. Stručni nadzor nad sprovođenjem odluke o stavljanju pod zaštitu kao i akata donetih na osnovu ove odluke obavlja organizacija za zaštitu prirode, dok inspekcijski nadzor nad sprovođenjem uslova i mera zaštite prirode zaštićenih područja na teritoriji lokalne samouprave realizuje Sekretarijat za inspekcijske poslove.

Kada je konkretno reč o Adi Ciganliji, Zavod za zaštitu prirode Srbije izradio je Studiju zaštite predela izuzetnih odlika „Ada Ciganlija”. Na osnovu dostavljene studije, Sekretarijat za zaštitu životne sredine izradio je Nacrt odluke o proglašenju zaštite predela izuzetnih odlika „Ada Ciganlija” kojim se ovo područje proglašava zaštićenim područjem i svrstava se u III kategoriju, kao zaštićeno područje lokalnog značaja. Predloženi upravljač Studijom zaštite je JP „Ada Ciganlija”. 

Razlozi za proglašenje su mnogobrojni, naročito zbog same pozicije ovog predela koja je u samom jezgru grada, velike važnosti radi očuvanja divlje flore, faune i fungije. Područje Ade Ciganlije je vrednovano Studijom proglašenja zaštite kao predeo izuzetnih odlika zbog brojnosti i značaja biodiverziteta koji je tamo prisutan. Ukupna površina budućeg zaštićenog područja iznosi 451 hektar, što će značajno povećati površine pod zaštićenim područjima na teritoriji našeg grada, istaknuto je u saopštenju.