Rekonstrukcija krune despota Đurđa Brankovića na izložbi Čekajući stalnu postavku Istorijskog muzeja Srbije

Istorijski muzej Srbije obaveštava javnost da je izložba „Čekajući stalnu postavku” obogaćena novim značajnim predmetom – rekonstrukcijom mogućeg izgleda krune despota Đurđa Brankovića. Rekonstrukciju krune je izradio filigranista Goran Ristović Pokimica u konsultacijama sa relevantnim stručnjacima po uzoru na povelju koja se čuva u svetogorskom manastiru Esfigmen. Kruna vladara dinastije poslednjih titularnih srpskih despota je otvorenog tipa, karakterističnim za period despotovine, ručno je urađena od pozlaćenog srebra brojnim starim tehnikama i dekorisana smaragdima, granatima i slatkovodnim biserima.

Izložba „Čekajući stalnu postavku” je nakon otvaranja, kako je i najavljeno tom prilikom, povremeno obogaćivana novim predmetima, što je privlačilo dodatno interesovanje posetilaca.  Tokom prethodne godine, izložba je dopunjena olovnim pečatom velikog župana Stefana Nemanje iz druge polovine XII veka, otkupljenim u San Marinu od aukcijske kuće „Artemide aste”, zlatnikom od 20 dinara kralja Milana Obrenovića iz 1882, rekonstrukcijama žezla cara Dušana i carice Jelene, kristalnim bokalom sa grbom Kraljevine SHS, novčićima vladara iz dinastije Nemanjić, rekonstrukcijom krune kraljice Simonide i delom slikara Miodraga Petrovića „Kralj Petar I Karađorđević na volovskim kolima”, koje je pozajmila porodica Maravić.

Izložba će i u narednom periodu biti obogaćivana novim originalnim predmetima i novim rekonstrukcijama odeždi i kruna srednjovekovnih srpskih vladara, kao što su krune kralja Mihaila I Vojisavljevića i kralja Tvrtka I Kotromanića, koje su u procesu izrade.

Istorijski muzej Srbije je na izložbi „Čekajući stalnu postavku” pred posetioce izneo najvrednije predmete iz svojih zbirki među kojima se izdvajaju predmeti koji su deo zaostavštine dve novovekovne srpske dinastije – Karađorđević i Obrenović.

Izložba je koncipirana tako da daje uvid u pojedine celine buduće stalne postavke – u bočnim salama prezentovani su predmeti koji su pripadali rodonačelnicima i njihovim naslednicima iz dinastija Karađorđević i Obrenović, a u ostatku prostora predstavljeni su period prednemanjićkih i nemanjićkih vladara, pad srpske srednjovekovne države pod osmansku vlast, kao i period srpske Despotovine.

Među brojnim originalnim eksponatima istorijskim značajem se pre svih izdvajaju insignije kralja Petra I Karađorđevića – šar, žezlo, kopča za plašt, krunidbeni plašt i jedina sačuvana srpska kruna, izlivena od gvozdene ručke topa vožda Karađorđa.

Na izložbi su premijerno predstavljene i idealne rekonstrukcije kruna i odeždi srpskih srednjovekovnih vladara i vladarki, izrađenih u cilju osvežavanja kolektivnog sećanja na ovaj period srpske istorije. Tako posetioci imaju priliku da vide rekonstrukcije kruna cara Dušana, carice Jelene, kralja Milutina, kraljice Simonide, despota Stefana Lazarevića i kraljice Jelene Anđel, kao i rekonstrukcije odeždi Mihaila I Vojisavljevića, odnosno Milutina i Dragutina iz perioda rane mladosti.

Izuzetna važnost izloženih originalnih i rekonstruisanih predmeta ogleda se ne samo u tome što pružaju dragocene podatke o njihovim vlasnicima već i zbog činjenice da je sačuvan samo mali deo zaostavštine srpskih vladarskih dinastija.

Kao što je javnost upoznata, rekonstrukcije kruna kralja Milutina i despota Stefana Lazarevića su bile predstavljene u Kini na osmom Međunarodnom festivalu nematerijalne kulturne baštine, podržanom od strane UNESKA, gde su privukle veliku pažnju posetilaca.