Uticaj klimatskih promena na praistorijske ajkule pre 325 miliona godina

Stalno pomeranje kontinenata ne stvara samo planinske vence već ima veliki uticaj na životinjski svet u morima. Kada su superkontinenti Evroazija i Gondvana počeli da se sudaraju u blizini ekvatora između kopnenih masa je nastao tropski obalni pojas. To su bila staništa najstarijih ajkula u Austriji, a njihovi geološki ostaci se nalaze danas u Karnskim Alpima. Naučna studija Prirodnjačkog muzeja u Beču je dovela do saznanja kako su klimatske promene uticale na praistorijske ajkule.

Pre 325 miliona godina praistrijske ajkule su plivale u Koruškom moru. Sakupljači fosila su pronašli zube najstarijih ajkula u Austriji u periodu između 1989. i 2015. godine. Pronađeni ostaci su donirani Prirodnjačkom muzeju u Beču i Pokrajinskom muzeju u Klagenfurtu radi nove naučne studije.

Zahvaljujući kompjuterizovanoj tomografiji istraživački tim na čelu sa Iris Fajhtinger sa Prirodnjačkog muzeja u Beču je uspeo da napravi slike zuba koji su se još uvek nalazili u steni. To je omogućilo uvid u nervni sistem u unutrašnjosti zuba. Jedan od pronađenih zuba pripadao je nepoznatoj vrsti ajkula koju su istraživači nazvali „Cladodus gailensis“ po području pronalaska.

Period karbona koji je započeo pre oko 360 miliona godina karakterisale su drastične klimatske promene. Na polovima su se konstantno stvarale ledene kape, a nivo mora je dramatično opadao. Neposredno pre prvog velikog zaleđivanja klimatske promene su dovele do masovnog izumiranja praistorijskih ajkula. Nakon kratke faze oporavka usledio je drugi talas izumiranja. Otapanje leda posle vrhunca u periodu zaleđivanja prouzrokovalo je stvaranje novih staništa koje su slatkovodne ajkule naselile. „Ajkule koje su živele u morima sporo su se oparavljale, dok su se slatkovodne ajkule u rekama i jezerima kontinenata brzo razmnožavale i uticale na povećanje diverziteta“, objašnjava Iris Fajhtinger.

Istraživački tim je obuhvatao stručnjake Prirodnjačkog muzeja u Beču, Pokrajinskog muzeja u Klagenfurtu i Univerziteta Beč i Sankt Peterburg. Studija je objavljena u stručnom časopisu „Journal of Vertebrate Paleontology“.