Vinsko putovanje kroz Mađarsku

Leto je, a pandemija virusa korona posustaje. Pakuju se koferi i turisti ponovo kreću u “osvajanje” sveta. Doživljaje s putovanja upotpunjuju muzika, lokalni specijaliteti i čaša dobrog vina. Naši susedi, Mađari, hvale se tradicijom proizvodnje vina dugom više od hiljadu godina, a u šest razvijenih vinskih regija, Gornjoj Panonskoj, Gornjoj Mađarskoj,Tokaju, Balatonu, Panonskoj i Dunavskoj regiji i čak 22 vinska distrikta.

“I neka tokajsko grožđe brzo sazre pod srebrnom kišom nektara”, peva mađarska himna.

Tokaj je oblast u Mađarskoj nadaleko čuvena po vinima i prvi vinski region na svetu označen kraljevskom uredbom iz 1737. godine. Vinorodna zemljišta Tokaja nalaze se od 2002. godine na UNESKO-voj listi svetske kulturne baštine. U ovode delu Mađarske, na njenom severoistoku, u 27 sela pod vinogradima je oko 6000 hektara.

Najslavnije mađarsko vino je Tokaji Aszu koje se proizvodi u vulkanskom tokajskom regionu. Veliki obožavaoci ovog prirodno slatkog vina, veoma složenog ukusa i prelepe ravnoteže rado su pili Luj XV, Petar Veliki i Betoven. Priča se da je Luj XIV, poznat kao Kralj Sunce opisao vino kao „vino kraljeva i kralj vina“. Proizvođač vina „Rojal Tokaj“ pokušava da oživi kraljevsku tradiciju ispijanja vina od strane kraljeva i poznavalaca i danas proizvodi desertno vino za koje kaže da je najskuplje vino na svetu, a čija jedna boca košta vrtoglavih 40 000 dolara.

Ovog jula, turisti se spremaju da posete Eger, sipmatičnu termalnu banju na severu Mađarske, gde se održava “Festival Egri Bikavér”. Vino „Bikova krv“ mnogi porede s onima u Burgundiji. Ovo vino pravi se sorte grožđa plava frankovka, a grad Šopron se smatra njenom. Plava frankovka je najrasprostranjenija sorta grožđa u Mađarskoj, koju Mađari zovu kekfrankoš. Za ovu popularnu vrstu grožđa vezuje se legenda da je dobila ima po novcu kojim su Napoleonovi vojnici plaćali za njega (plavi franci), a koji je bio mnogo cenjeniji od lokalne valute. Ipak, mnogo je verovatnije da je ime sorte nastalo od naziva nemačke regije Frankonija, odakle je stigla u Mađarsku.

Ako je Eger mađarska Burgundija, onda je Balaton Toskana. Posle jedrenja, bicikliranja, šetnjama uz obalu jezera ili veslanje u podzemnim pećinama Tapolce, prija čaša vina, bilo da je belo, crveno ili penušavo, pravljeno od grožđa iz okruga Badčonji, Zala, Nađ Šomlo…Tradicija pravljenja vina u Balatonu stara je duže od 2000 godina. Od penušavih vina izdvajamo Torley, nazvano po Jozefu Torleyu, rođen u Čantaviru, u opštini Subotica, koji je u XIX veku uspostavio jednu od najuspešnijih marki penušavih vina van regije Šampanj.

Putovanje nastavljamo ka Budimpešti, kroz romantičan i veoma živ krajolik iscrtan živopisnim brdima i vinogradima, prepun vinarija, koje krase Etjek, Pazmandu i Velence. Uz brojne festivale, najzanimljivi je tim bilding na kome kolege kuvaju razna jela uz stručno vođenje.

Polako, vraćamo se u Srbiju, na nekih četrdesetak kilometara od graničnog prelaza Batina i desetak severno od granice sa Hrvatskom. Pažnju privlači neobično brdo Villányi-Hegység ili planina Vilanji, koje pripada Panonskoj vinskoj regiji. Ovo mesto sa svega od 3.500 stanovnika, godišnje beleži više od 60.000 noćenja. Ovde se uživa i u vinskoj priči crvenih vina, naročito u vreme Gere Jazz Festival, hedonističkom spoju vina, hrane i muzike u idiličnom ambijentu istoimene vinarije.

Nadomak Vilanja, nalazi se “grad bez granica”, Pečuj. Katedrala, sinagoga, džamija, pravoslavna crkva, ranokšćanska nekropola i mauzolej iz četvrtog veka, kulturna četvrt Žolnai… Sve se to načičkalo jedno do drugoga u Pečuju.