Automobilska industrija u potrazi za novim tržištima

Globalizacija je fenomen koji započinje još u 19. veku, ubrzavajući ekonomski rast i razvoj država i regiona, pre svega Severne Amerike, Evrope i delimično Azije. Iako je tek 1970. godine skovan termin globalizacija, puni zamah i efekti globalnog povezivanja i konvergencije postaju vidljivi najviše početkom novog milenijuma. S obzirom na to da se globalna proizvodnja izmešta iz razvijenih država u države u razvoju, gde su potencijalni troškovi investitora manji, postavlja se pitanje da li će to doprineti i u kom obimu podizanju životnog standarda angažovanih radnika? Da li je tu šansa i za države regiona Zapadnog Balkana da, privlačeći investicije u automobilskoj industriji, utiču na podizanje nivoa ukupne industrijske proizvodnje, koja je ključna za visokorazvijenu privredu? Proizvodnja automobila na globalnom nivou odvija se pre svega na severnoameričkom kontinentu, koji je tradicionalno jedan od najvećih proizvođača automobila na svetu, zatim u Evropi i sve više u Aziji.

Prema statistici Međunarodne organizacije proizvođača automobila, u regionu NAFTA, koji obuhvata SAD, Kanadu i Meksiko, tokom prethodne, 2016. godine proizvedeno je više od 18 miliona vozila, što čini oko 19% ukupne svetske proizvodnje. S obzirom na takav obim proizvodnje, postavlja se pitanje kakav je životni standard i visina zarada zaposlenih u gigantima poput Dženeral motorsa, Forda i Fijat-Krajslera. Tokom 2015. godine vođena je ozbiljna rasprava između Unije ujedinjenih automobilskih radnika, koja zastupa interese zaposlenih u SAD, Kanadi i Portoriku, i najvećih proizvođača. Bilo je reči o tome da su zbog recesije zarade radnika realno, iako ne i nominalno, pale. Sa druge strane, automobilski giganti su zapretili da su njihovi troškovi zarada već previsoki i da će preseliti proizvodnju u Meksiko i države s jeftinijom radnom snagom.