Geodetska delatnost u Srbiji - 185 godina

Povodom obeležavanja jubileja 185 godina geodetske delatnosti u Srbiji ministar građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture Tomislav Momirović i direktor Republičkog geodetskog zavoda mr Borko Drašković obićiće završene radove na novoj zgradi Arhiva RGZ-a.

Iako prvi podaci o opisivanju i merenju zemljišta u Srbiji datiraju još iz perioda srpske srednjovekovne države, 1837. se smatra za godinu početka razvoja profesionalne geodetske delatnosti jer je srpski knjaz Miloš Obrenović, na „Spasovskoj narodnoj skupštini” održanoj 28. maja 1837. godine u Kragujevcu, pokrenuo pitanje premera i klasiranja zemljišta. Knjaz je tom prilikom održao „Slovo” i u tački 3 naredio da se „...da zemlju motkom premeriti...” radi pravilnijeg razreza danka seljacima.

Pitanje katastarskog premera i osnivanja katastra u Srbiji pokrenuo je Milan Andonović koji je osnovao Zemljomersku školu u kojoj je za kratko vreme postojanja (1890-1895) odškolovan veliki broj savremeno obučenih zemljomera. Po prestanku rada ove škole Milan Andonović je osnovao Geodetski zavod, koji je nastavio započete radove na premeru za potrebe izrade regulacionih planova.

U ovom periodu se javljaju i vojne potrebe u pogledu izrade karata teritorije države Srbije što je povereno Drugom odeljenju Glavnog Đeneralštaba Srpske vojske, osnovanom 5. februara 1876. Tokom 1881. i 1892. godine završen je topografski premer Srbije u kojem su učestvovali, u to vreme pripravnici generalštabne službe, a kasnije velikani srpske vojske Stepa Stepanović, Petar Bojović i Živojin Mišić. Ovo odeljenje je početkom ratova 1912. reorganizovano u ratnu jedinicu kao Topografsko odeljenje Vrhovne komande kojom je rukovodio divizijski đeneral Stevan Bošković, akademik i poznati geodetski naučnik i stručnjak.

Između dva svetska rata Bošković je nastavio započeto i organizovao rad na uspostavljanju triangulacije, nivelmana, topografskih premera Jugoslavije, kao i izradu vojnih i topografskih karata.

Period od 1945. do 1987. godine karakterišu bitno različite okolnosti i uslovi u odnosu na period između dva svetska rata. Pred geodetsku struku su postavljeni zahtevi za radovima na obnovi države i agrarnoj reformi koji su bili ograničeni izazovima kao što su relativno mali broj geodetskih stručnjaka i nedostatak tehničke opreme. Uredbom Vlade Narodne Republike Srbije 1947. godine osniva se Geodetska uprava, koja 1955. postaje Republička geodetska uprava, kao samostalni državni organ sa nadležnostima planiranja, rukovođenja i izvođenja geodetskih radova.

Teritorijalne i administrativne podele i promene, sa početka devedesetih godina prošlog veka, uticale su i na reorganizaciju geodetske službe. Dvadesetog novembra 1992. godine osnovan je Republički geodetski zavod koji je preuzeo nadležnosti Republičke geodetske uprave, pokrajinskih opštinskih geodetskih uprava i Gradskog geodetskog zavoda Beograda.

Tokom prethodnih 30 godina Republički geodetski zavod je unapredio i digitalizovao svoj način poslovanja i komunikacije sa korisnicima usluga i on danas predstavlja savremenu državnu instituciju koja nudi digitalne servise, podatke koji su dostupni, pouzdani i transparentni, a rad efikasan.